Interview met de uitgever
In een interview onthult uitgever Wolfgang Bader hoe Uitgeverij Novum nieuwe auteurs helpt hun boeken gedrukt te krijgen en waarom noch service-uitgevers zelf noch het werk van beginnende auteurs ergens in een onderste bureaula weggestopt dienen te worden.
Meneer Bader, u bent sinds 1997 zelfstandig ondernemer in de uitgeverswereld. Hoe bent u in de boekenbranche terechtgekomen?
Wolfgang Bader: Ik kwam via de technische kant in aanraking met uitgeven. Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in lay-out en grafische processen met betrekking tot boeken. Het proces dat plaatsvindt vanaf het drukken van de eerste letter tot het voltooide boek heeft mij altijd gefascineerd. Mijn eerste praktijkervaring in de branche deed ik op als lay-outspecialist bij een bekende uitgeverij. De publicatieportefeuille omvatte biografieën van beroemde persoonlijkheden zoals Niki Lauda. Mijn werk gaf me onbeperkte toegang tot boeiende lectuur, waar ik nooit genoeg van kon krijgen. Telkens weer stuitte ik echter op lezenswaardige manuscripten van minder bekende schrijvers die om financiële redenen werden afgewezen. Het stemde me droevig om te zien hoeveel potentieel er verspild werd en hoeveel spannende verhalen de wereld zo ontzegd werden. Dat gaf voor mij de doorslag om in 1997 zelfstandig te worden als serviceverlener voor uitgevers en auteurs.
Hoe bent u op de naam Uitgeverij Novum gekomen?
Wolfgang Bader: Het Latijnse novum staat voor iets unieks, iets ongekends, kortom iets nieuws. Voor mij drukt de naam Novum meerdere dingen in één woord uit. Enerzijds onze inzet om nieuwe schrijvers en schrijvers in spe aan hun eerste boek te helpen. Aan de andere kant symboliseert de naam iets dat inherent is aan elk begin – namelijk de kans dat er iets groots uit zal groeien, of in het kort: "Alles is mogelijk!"
Tot slot past onze innovatieve aanpak ook bij de naamgeving. Bij ons betalen auteurs alleen voor diensten als redactie, opmaak, marketing en distributie. De kosten voor het drukken van het boek nemen wij voor onze rekening. Dit onderscheidt ons overigens ook van de klassieke uitgevers.
Toch komen dienstverlenende uitgevers onder vuur te liggen, vooral in traditionele auteurskringen. Kunt u de zorgen van de schrijvers begrijpen?
Wolfgang Bader: Ik kan begrijpen dat het frustrerend is om door verschillende uitgevers afgewezen te worden en dus zelf actief te moeten worden. Je hebt immers veel werk geïnvesteerd en iets creatiefs gecreëerd dat erkenning verdient. Wat ik echter niet kan begrijpen is dat mensen vanuit gekrenkte trots weigeren bij te dragen aan de kosten of, erger nog, deze werkwijze belachelijk proberen te maken. Net als gewone uitgevers zijn wij dienstverleners die de auteur ondersteunen in al zijn inspanningen.
We speculeren ook niet met verborgen kosten en we verbergen niets. Bovendien is het altijd gemakkelijk om vanuit een bevoorrechte positie met de vinger naar anderen te wijzen. Ten slotte wordt een elitekring van auteurs en hun lobbyisten ook bevoordeeld door diverse overheidssubsidies.Kleine, relatief onbekende namen in de branche hebben juist geen toegang tot deze regelingen. En ook de uitgevers zouden er goed aan doen om open kaart te spelen. Tenslotte zijn er ook werken van populaire uitgevers gekocht. In tegenstelling tot ons maken traditionele uitgevers dit echter niet bekend aan de eindconsument.
Zou u auteurs aanraden alternatieven op het gebied van zelfpublicatie te gebruiken, zoals printing-on-demand?
Wolfgang Bader: Boeken alleen drukken naar behoefte om zo kosten te besparen klinkt in eerste instantie natuurlijk als een aantrekkelijk alternatief. Naar mijn mening moet je echter goed kijken en afwegen of zelf uitgeven uiteindelijk de moeite waard is. Je moet niet vergeten dat in een tijdperk van complete informatie-overload, zelfs het beste boek geen succes heeft zonder marketing. Naast de drukkosten zijn er ook kosten voor redactie, grafische vormgeving en distributie of lange levertijden die in het begin niet voldoende zijn ingecalculeerd. Het eindresultaat is een bedrag dat veel hoger ligt dan dat van service-uitgevers – en dat met meestal slechts matig succes. Ik geloof ook dat, zoals in elke bedrijfstak, het uitgeven ervaring en deskundigheid vereist, en dat men zonder de nodige knowhow grotere hindernissen moet overwinnen dan met professionele ondersteuning het geval zou zijn.
Welk advies kunt u geven aan een auteur die wil slagen op de boekenmarkt?
Wolfgang Bader: Taalstijl, verhaal, eindredactie of omslagontwerp – ga voor kwaliteit. En heb vertrouwen – vertrouwen in je capaciteiten en vertrouwen in de markt. De vraag is er. Alleen het leesgedrag is veranderd. Met een team van deskundigen aan je zijde is geen uitdaging te groot.
Wat maakt volgens u een boek tot een bestseller?
Wolfgang Bader: Ik denk dat het een samenspel is van verschillende factoren. Enerzijds is het de taak van de uitgever om de relevantie van een manuscript te controleren. Aan de andere kant bepalen criteria waarop wij geen invloed hebben ook het succes of de mislukking van een boek. Soms is het de tijdgeest, soms is het toeval. Uiteindelijk is het een formule van verschillende variabelen: het juiste verhaal, de juiste tijd, de juiste plaats – en de juiste uitgever.
Als Novum Verlag een favoriet citaat had, wat zou dat dan zijn?
Wolfgang Bader: "Wie stopt met beter worden, is gestopt met goed te zijn" – een filosofie die wij ook met ons team delen en die ons doelbewust naar de toekomst leidt.
Tot slot iets persoonlijks – vertel ons de titel van uw favoriete boek?
Wolfgang Bader (lacht): Met alle begaafde auteurs en talenten waarmee ik elke dag omringd ben, zou ik nooit kunnen beslissen. Maar ik noem u graag mijn favoriete genre – ik heb een bijzondere passie voor biografieën. De levensverhalen van andere mensen zijn altijd een boeiend onderwerp voor mij. Als ik er dan ook nog deel van uitmaak als uitgever, is dat voor mij een heel bijzonder geschenk.